Yaşamboyu Eğitim Merkezi
 

Modernliğin 250 Yılı: Tarih, Toplum ve Edebiyat

Modernliğin 250 Yılı: Tarih, Toplum ve Edebiyat
26 Şubat 2019 Programı
8 oturum | 24 Saat
Boğaziçi Üniversitesi Güney Kampüs
1250 TL KDV Dahil

Sadece bir adım kaldı...

Ödeme sayfasına git [X] Kapat
Hemen Başvur
Kontenjan henüz dolmadı.
> Bu eğitim hakkında detaylı bilgi almak için tıklayınız.

 

 

  1. Hafta 26 Şubat

 

Ruhunu Bilgiye Satmak: 18. Yüzyılın Zihinsel Dönüşümü

 

Biray Kolluoğlu: Günümüz dünyasında verili olarak kabul ettiğimiz, kişisel, ilişkisel, siyasi ve ekonomik alanların şekillendirilip yönlendirilmesinde temel bir ölçüt olarak sürekli dolaşımda tuttuğumuz ilerleme-gelişme kavramlarının nasıl ortaya çıktığına bakacağımız bu derste ilerleme düşüncesinin 18. yüzyıldan itibaren belirgin olarak gözlemlenebilen zamansal ve mekânsal dönüşümlerle birlikte şekillenen tarihini ele alacağız.

 

Zeynep Uysal: Kendini gerçekleştirmek için çabalayan modern bireyin, ilerleme ve gelişme fikrinin edebiyattaki temsil edici figürü Goethe’nin Faust’udur. Dünyanın bilgisine sahip olmak için ruhunu şeytana satan bu modern kahramanın hikayesi ile 18.yüzyılın hızla değişen modernlik kavrayışını ele alacağımız bu derste Faust’u takiben gelişmenin yarattığı büyülenme ve korkuyu temsilen Frankenstein’ı ve insanın kendi yaratıcılığına duyduğu hayranlığın temsili olan Pygmalion’u da tartışacağız.

 

  1. Hafta 5 Mart

 

Büyük Umutlar: Sanayi Devrimi

 

Cengiz Kırlı: 18. yüzyılın ikinci yarısından itibaren yeni bir üretim biçimi olarak ortaya çıkan sanayileşmenin iktisadi, toplumsal, demografik ve kültürel alanlarda yarattığı büyük dönüşümün izlerini süreceğimiz bu derste, yeni üretim sürecinde ortaya çıkan işçi sınıfı ve hakim sınıf haline gelen burjuvazi, yeni üretim teknolojileri ile biçimlenen çalışma koşulları, kent yaşamının getirdiği yeni gündelik yaşam pratikleri ve sanayi kapitalizminin küresel bir üretim biçimi haline gelmesine ilişkin süreçlere odaklanacağız.

 

Başak Demirhan: Sanayileşme beraberinde yeni bir tür yoksulluk, yoğun nüfuslu şehir yaşamı, ağır çalışma koşulları ve sınıflar arasında çatışmalar getirdi. 19. yüzyıl romancıları toplumsal sorunlar hakkında bilgi verme, bu bilgiyi dağıtırken de toplumun ihtiyaçlarını karşılayacak ahlaki ve siyasi bakış açılarını geliştirme sorumluluğu ile romanlarını yazmaya başladılar. Bir roman toplumunu hangi edebi tekniklerle anlatır? Roman türünün modern bireylerin üretilmesindeki rolü nedir? Bu derste toplumsal gerçekçi roman ile Bildungsroman adı verilen “oluşum romanı” örneklerini inceleyerek yazarların sanayileşme ve modernleşmeye verdikleri tepkileri göreceğiz. Charles Dickens’ın Zor Zamanlar romanına odaklanırken, Elizabeth Gaskell, Charlotte Bronte, Emile Zola ve Thomas Mann’ın romanlarına da değineceğiz.

 

  1. Hafta 12 Mart

 

Madalyonun Öteki Yüzü: Aylaklar, Evsizler, Serseriler

 

Ahmet Ersoy: 19. yüzyılda kapitalist tüketim sisteminin ve sömürgeciliğin oluşturduğu yeni küresel düzenin merkezleri olan Batı metropollerine odaklanacağımız bu derste amacımız insanların, ürünlerin ve bilginin artan bir hızla dolaşımda olduğu bu dönemde şehirlerin ve gündelik hayat pratiklerinin nasıl dönüştüğünü, ve bu dönüşümlerin mağduru olan ötekileri, tutunamayanları anlamak. Tren, telegraf, fotoğraf, gramofon, sinema gibi yeni teknolojilerin zaman ve benlik algılarını nasıl değiştirdiğini, elektriğin kullanımıyla “gecenin fethi”nin nasıl mümkün olduğunu, ve büyük bulvarlarda, alışveriş merkezleri,  pasajlar, kafeler ve barlar etrafında şekillenen yeni hayatı inceleyeceğiz. Georg Simmel, Friedrich Nietzsche, Walter Benjamin gibi düşünürlerin tanıklıği bize bu değişimlerin siyaset ve kültür alanlarındaki izdüşümlerini gösterecek.

 

Veysel Öztürk: 19. yüzyılın düzeni ve gelişmeyi merkeze alan şehir kültüründe bu düzene karşı kendini konumlandıran modern yazar, edebî metinde kural dışılığı tabulaştırılmış dayatmalara boyun eğmeyen “kötücül” veya “aylak” kahramanlar üzerinden anlatmaya girişir. Kötülük problemi “Tanrı’nın hükmünün geçersiz kılındığı” 19. yüzyıl seküler modernliğinin hesaplaşılması gereken bir meselesi olarak kendini gösterirken edebiyat da toplumsal olarak belirlenmiş iyiliği sorunsallaştırarak şehir kültürünün sinir uçlarıyla oynar. Tıpkı kötülük gibi “aylaklık” da modernliğin dayattığı çalışma ve başarı kültürünün altını oyarak toplumsal kuralları ihlal edicilikte kötülükle yarışır. Bu derste modern edebiyatın iki ana temasına, aylaklık ve kötülüğe, Oscar Wilde, Charles Baudelaire ve Edgar Allan Poe gibi yazar ve şairlerin eserlerindeki temsilleri üzerinden odaklanacağız.

 

  1. Hafta 19 Mart

 

Modernlik mi Barbarlık mı: Yeni Sömürgecilik

 

Cengiz Kırlı: Bu derste serbest ticaret üzerine kurulu uluslararası kapitalist işbölümünün yerine, 19. yüzyılın son çeyreğinden itibaren Batı-dışı coğrafyaların gelişmiş kapitalist ülkeler tarafından işgal edilmesiyle ortaya çıkan “yeni sömürgecilik” dönemine odaklanacağız. Ekonomik çıkar kadar “uygarlaştırma misyonu” ile Asya ve Afrika’yı işgal eden sömürge imparatorluklarının rekabeti yanında ırk, millet, toplumsal cinsiyet kavramlarının yeniden tanımlandığı bu dönemi 1. Dünya Savaşı’nın getirdiği yıkım ve felaketin başlangıç evresi olarak değerlendireceğiz.

 

Aylin Alkaç: Batı’nın kendinden farklı olanı bir yandan küçümserken bir yandan da ondan büyülenmesi,  Batı edebiyatında sömürgeciliğin bir söylem olarak ortaya çıkması yeni bir durum olmamakla birlikte, özellikle 19.yüzyılın sonuna yaklaşırken sömürgelerle değişen ilişkilerin edebiyata yansımaları da dönüşmeye başlar. Bu derste önce kısaca sömürgeci edebiyatın Shakespeare oyunlarından Robinson Crusoe’ya daha erken örneklerinden bahsettikten sonra özellikle Joseph Conrad’ın Karanlığın Yüreği ve E. M. Forster’ın Hindistan’a Bir Geçit romanları bağlamında eskiye kıyasla daha karmaşık bir hal alan sömüren-sömürülen ilişkisini, ve edebi bir tür olarak romanın bunu ele alma yöntemlerini tartışacağız. 

 

  1. Hafta 26 Mart

 

Işık Doğudan Yükselir: Oryantalizm

 

Ahmet Ersoy: Bu derste sömürge karşıtı hareketin kurucularından Franz Fanon’dan Oryantalizm eleştirisinin öncüsü Edward Said’e uzanan düşünce birikimi ekseninde modern Batı’nın dünya tahakkümü sürecini tarihsel bağlamında, kültürel araçlarına odaklanarak irdeleyeceğiz. Sanat ve edebiyatla eşgüdümlü olarak akademik Oryantalizm (Şarkiyatçılık) geleneğinin düşkün, kusurlu ve noksan Doğu imgesini Batılıların gözünde nasıl oluşturduğunu, akademik ve kültürel temsilin siyasal alandaki meşrulaştırıcı rolünü inceleyeceğiz. Bu bağlamda Avrupa kökenli Doğu-Batı kutupsallığının Osmanlı dünyasında yarattığı etki ve yansımalar da mercek altına alınacak.

 

Olcay Akyıldız: Batının Doğu imgesi esasen Doğu değil Batılı özne hakkında bir şeyler anlatır.

Bu bağlamda 18. Yüzyıl itibarı ile Avrupa edebiyatının temel metinlerinin pek çoğunun doğrudan ya da dolaylı olarak bu egzotik hayale göz kırpıyor olması da hem edebiyatın genel profiline hem de edebiyatla birlikte oluşan Avrupalı bireyin/benin inşasına dair izlere işaret eder. Buradan hareketle bu derste farklı sanat dallarındaki Doğu temsillerini karşılaştırmalı ve metinler arası ilişkileri de göz önünde tutarak ele alacağız.

 

  1. Hafta 2 Nisan

 

Biz ve Onlar: Milliyetçiliğin Yükselişi

 

Biray Kolluoğlu: Bu derste tarih sahnesine görece yakın bir zamanda çıkmış olsa da bu kısa zaman içinde hem siyasi hem de kültürel olarak küresel düzeyde toplumların örgütlenmesinde tam bir hâkimiyet sağlamış olan millet kavramının ve milliyetçilik akımlarının tarihsel ve teorik arka planını ele alacağız.

 

Halim Kara: Bu derste Afrika ve Asya’da İngiliz, Fransız ve Rus/Sovyet sömürge ortamında yazan yerel yazarların edebi ve kültürel üretimleri aracılığıyla nasıl bir sömürge karşıtı söylem geliştirdiklerine odaklanacağız. Bu doğrultuda sömürge altında yaşayan Afrikalı ve Asyalı yazarların kolonyal ve postkolonyal deneyimlerini nasıl metinleştirdiklerini ve edebiyat üzerinden nasıl sömürge karşıtı bir milliyetçilik talep ettiklerini öne çıkan yazarların temsili eserleri üzerinden tartışacağız.

 

  1. Hafta 9 Nisan

 

İki Savaş Arasında: Avant Garde ve Ötesi

 

Nadir Özbek: Bu derste Birinci Dünya Savaşı’nın sonu, Rusya ve Almanya’da devrimler, Avrupa’da ulus ve azınlıklar sorununa çözüm arayışı, yeni bir dünya özlemi, Sovyetler ve yeni bir toplum, yeni bir kültür inşası, devrimin doğuya kayışı ve doğu halklarının kurtuluşu fikrini tartışacağız.

 

Aylin Alkaç: 20. yüzyılın başından itibaren sanat alanında radikal bir kırılma gözlemlenir. Sanatçı artık tek ve mutlak doğru bir dış gerçeklik olduğu ve eserinde bunu temsil edebileceği iddiasından vazgeçmiş, gerçeklik bireyin bakış açısı ve algısına, iç dünyası ve bilinçaltına hapsolmuştur. Bu derste, kısaca bu değişen gerçeklikle ilişkinin resim ve edebiyattaki izdüşümleri olan dada, sürrealizm vb. avangart akımlara değindikten sonra ağırlıklı olarak modernizm üzerinde duracağız ve bu akımın özelliklerini en bilinen örneklerine de referansla Virginia Woolf’un Mrs. Dalloway romanı üzerinden ele alacağız. 

 

  1. Hafta 16 Nisan

 

Büyük Hayal Kırıklığı: Modernliğin İflası

 

Nadir Özbek: Birinci Dünya Savaşı’nın sonunda oluşan iyimser havanın dağılmasıyla başlayacağımız bu derste 1929 dünya ekonomik bunalımı, işsizlik, enflasyon ve ekonomik çöküntü, İtalya ve Almanya’da faşizm ve nazizmin yükselişi, Sovyet Rusya’da Stalin iktidarının pekişmesi, karanlık bulutların Avrupa ve dünya siyasetini hızla kaplaması ve yeni bir topyekun savaşın ortaya çıkışını ele alacağız.

Murat Gülsoy: İki büyük savaşın şafağında, Kafka’nın zamanın ötesine seslenen endişe ve korkuyla dokunmuş anlatısının izinde yürüyecek bu derste bir yandan 20. yüzyılın ruhunu edebiyat metinleri üzerinden anlamaya çalışacak bir yandan da edebiyatın geçirdiği dönüşümü inceleyeceğiz. Modernliğin yarattığı hayal kırıklığının kaydını tutan 1984, Cesur Yeni Dünya, Fahrenheit 451 gibi distopik romanlar ise o karanlığın içinde yaşanan toplumsal ve tarihsel süreçleri araştırmakta kılavuzumuz olacak. 

Oturumlar

Tarih Süre Yer Konu Eğitmen
26/02/2019 18:30 - 21:30 Boğaziçi Üniversitesi John Freely Hall 332 No'lu Sınıf Ruhunu Bilgiye Satmak:18. Yüzyılın Dönüşümü Prof.Dr.Biray Kolluoğlu/Doç.Dr.Zeynep Uysal
05/03/2019 18:30 - 21:30 Boğaziçi Üniversitesi John Freely Hall 332 No'lu Sınıf Büyük Umutlar: Sanayi Devrimi Prof.Dr.Cengiz Kırlı/Dr.Öğr.Üyesi Başak Demirhan
12/03/2019 18:30 - 21:30 Boğaziçi Üniversitesi John Freely Hall 332 No'lu Sınıf Madalyonun Öteki Yüzü: Ayaklar,Evsizler, Serseriler Doç.Dr.Ahmet Ersoy/Dr.Öğr.Üyesi Veysel Öztürk
19/03/2019 18:30 - 21:30 Boğaziçi Üniversitesi John Freely Hall 332 No'lu Sınıf Modernlik mi Barbarlık mı: Yeni Sömürgecilik Prof.Dr.Cengiz Kırlı/Dr.Öğr.Üyesi Aylin Alkaç
26/03/2019 18:30 - 21:30 Boğaziçi Üniversitesi John Freely Hall 332 No'lu Sınıf Işık Doğudan Yükselir: Oryantalizm Doç.Dr.Ahmet Ersoy/Dr.Öğr.Üyesi Olcay Akyıldız
02/04/2019 18:30 - 21:30 Boğaziçi Üniversitesi John Freely Hall 332 No'lu Sınıf Biz ve Onlar Milliyetçiliğin Yükselişi Prof.Dr.Biray Kolluoğlu/Doç.Dr. Halim Kara
09/04/2019 18:30 - 21:30 Boğaziçi Üniversitesi John Freely Hall 332 No'lu Sınıf İki Savaş Arasında: Avant Garde ve Ötesi Prof.Dr.Nadir Özbek/Öğr.Gör.Aylin Alkaç
16/04/2019 18:30 - 21:30 Boğaziçi Üniversitesi John Freely Hall 332 No'lu Sınıf Büyük Hayal Kırıklığı: Modernliğin İflası Prof.Dr.Nadir Özbek/Prof.Dr.Murat Gülsoy